عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
528
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
فَإِذا أَمِنْتُمْ فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ الآية - بدانك گزاردن حج و عمره را سه وجه است : يكى افراد و ديگر قران و سديگر تمتع . بمذهب شافعى افراد فاضلتر ، و بمذهب بو حنيفه قران فاضلتر ، و بمذهب مالك تمتع فاضلتر ، و اين خلاف از آن افتاد كه در حجة الوداع كه رسول خدا به آخر عمره كرد ، نيز مختلف شدند . مالك گفت تمتع بود ، بو حنيفه گفت قران بود ، شافعى گفت افراد بود . و حجت شافعى درين آنست كه - جابر بن زيد گفت - سمعت رسول اللَّه فى حجة الوداع - يقول : لبيّك بحجة مفردة . » و بروايتى ديگر گفت : « افردوا بالحج فانه اتمّ لحجّتكم و عمرتكم » . افراد آنست كه حج و عمره از يكديگر باز برد ، اول حج كند بوقت خويش و شرائط آن بتمامى بجاى آرد ، پس چون تمام شود و از احرام بيرون آيد ، به جعرانه شود ، يا به تنعيم يا بحديبيه ، و عمره را احرام گيرد و باعمال آن مشغول شود . و قران آنست كه هر دو درهم پيوندد و در احرام گويد - لبيك بحجة و عمرة معا » پس بر اعمال حج اقتصار كند ، كه عمره خود در وى مندرج شود ، چنانك وضو در غسل . و تمتع آنست كه چون بميقات رسد بوقت حج ، اوّل احرام بعمره گيرد ، پس چون در مكه شود و از اعمال عمره فارغ گردد ، و از احرام بيرون آيد ، و متحلّل شود ، و بمحظورات متمتع ، آن گه از جوف مكه احرام گيرد به حج ، و بدان مشغول شود اين كس را متمتع گويند و بر وى گوسپندى واجب شود ، آن گه كه از عمره فارغ شده باشد ، و باعمال حج شروع كرده ، پس اگر روز نحر ذبح كند و بدرويشان دهد شايد . اينست كه رب العالمين گفت : - فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ - پس اگر گوسپند نيابد فَصِيامُ ثَلاثَةِ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ سه روز روزه دارد پيش از روز نحر ، و اگر پيوسته دارد يا گسسته هر دو شايد . اما در روز نحر البته روا نيست كه متمتع روزه دارد ، و در ايام التشريق رخصت هست . قالت عايشه : - رخص رسول اللَّه للمتمتع اذا لم يجد الهدى ، و لم يصم الثلاثة فى العشران يصوم ايام التشريق وَ سَبْعَةٍ إِذا رَجَعْتُمْ - پس چون از حج به وطن خويش باز شود هفت روز